Turnuvada çeyrek final oynayan takımların en az 2 maçını izlediğimi belirterek sözlerime başlamak istiyorum. Nitekim takımlar ve oyuncular hakkında fikir sahibi olsanız da her turnuvanın ayrı bir hikayesi var ve bir turnuva hakkında konuşurken maksimum sayıda maç izlenmesi gerektiğini düşünenlerdenim. Doğal olarak, biraz da yayın zorunluluğundan, maalesef daha çok Türkiye özeline focus’landığım bir turnuva oldu, bu yüzden turnuva sonunda keşke diğer takımları da daha çok izleyebilseydim demedim değil.
Sondan başlayalım, turnuvanın kürsüsünde yer alması gereken 3 takım da oradaydı bence. Sıralama farklı olabilir miydi ? Kesinlikle evet. Bunda çeşitli faktörler yok değil. Her turnuva kendi kahramanlarını çıkartır ve anlık performansa dayalıdır, buna yürekten inanıyorum. Anlık performansın yanında duygular fazlasıyla devreye girebiliyor ve sinerji yakalamasını başaran takımlar bir kıvılcımdan ateş yakarak kendilerini yukarılara atabiliyorlar. Sırbistan örneğindeki gibi turnuvaya çok kötü başlasalar dahi.
Tersi durumlar da olabiliyor. Bu durumlar daha çok iddialı ve baskıyı üzerinde hissedebilecek takımlar için geçerli. Örneğin son şampiyon Rusya. İsveç’e karşı kaybettikleri maçı izlemiş biri olarak inanılmaz derecede panikleyip, ‘’ acaba eleniyor muyuz ? ‘’ korku ve öfkesini maç içerisinde yaşadıklarına tanıklık ettim. İsveç demişken, turnuva sürprizine imza atmaya ramak kala nefesi yetmeyen takıma ayrı parantez açmak gerekiyor (
bkz). Son şampiyonu devirerek, üstelik üst grupa galibiyet taşımadan kendilerini attılar. İtirafta bulunursam Frida Eldebrink gibi oldukça saf bir skorer önderliğinde dinamik basketbolları kimi zaman keyif verdi.
Türkiye madalya adayıydı ve aldı, ancak madalyanın rengi ufak detaylarla farklı olabilirdi. Savunma ve savunma kaynaklı hızlı hücum felsefesini benimsemiş bir yapı bekleniliyordu, birçok maçta bu ve varyasyonlarının denendiğini gördük. Coach Ceyhun Yıldızoğlu’na büyük saygım var, her basketbol emekçisine duyduğum saygıyı yaşım kadar basketbolun içinde olmuş bir head-coach’a göstermessem eğer, beni uyarın, kendime kızarım. Ancak nacizane fikirlerimi de belirtmek durumundayım. Çok olgun ve karakterli bir jenerasyon artık son demlerini oynarken son 2 yıldır üzerine koyarak devam etti mi ? Evet. Eurobasket’11 ve Olimpiyatlar bu kadro iskeleti etrafında şekillenecek Türk Kadın Basketbol Milli Takımı’nın kendisini aşacak potansiyeli olduğuna işaretti. Bence Ceyhun Hoca kadronun kendini aşma potansiyelinin yarısı kadar kendini aşıp, bazı inatlarından vazgeçebilseydi, madalyanın rengi farklı olurdu.
Türkiye turnuvada iki final maçı oynadı, İspanya ve Fransa. Birinin sonucu diğerine fazlasıyla etki etti. Nitekim ikinci grubun son maçında oynadığımız İspanya maçı, finale kadar ev sahibi Fransa’dan kaçma anlamı taşıyordu. İspanya, bizi mağlup ederek, turnuvanın sürprizine imza attı dediğim Sırbistan’ı yarı-finalde geçerek, çok daha dikensiz bir yoldan finali gördü, sonunda da şampiyonluğu. Biz ise yarı finalde ev sahibini devirmek için çaba sarfettik, sonuçsuz kaldı. İspanya ve Fransa maçlarında Ceyhun Hoca’nın çok daha iyi bir coaching örneği sergileyebileceğini düşünenlerdenim. Türkiye maalesef yarı saha set-offense’inde çeşitliliği bu turnuvada yakalayamadı, kazandığı maçlarda dahi hücumdaki paylaşımını 20 dakika ve üzerine nadiren yayabildi. Devşirme oyuncu statüsündeki Nevin-Q değişikliği ribaund agresifliği konusunda bir parça pozitif katkı verse de, Q hücum üretkenliği konusunda sınıfta kaldı denilebilir. Üstüne üstlük pozisyon alma ve hareketli perdelemeden doğan birçok hücum faul alarak ileriye dönük geliştirmesi gerektiği önemli bir zaafını açığa serdi.
Ceyhun Hoca’nın oyuncu tercihleri konusunda kendisini sorgulaması gerektiğini düşünüyorum, özellikle oyun kurucu pozisyonunda liderlik, coşku ve yetenek gibi kavramları bench’ten getirmek, yani Birsel’le maçlara başlamamak, bence asla yapılmaması gereken bir tercihti ve olumsuz yansımaları çok kötü maç başlangıçlarıyla tescillenmiş oldu. Bunun yanında Begüm Dalgalar ve Tuğçe Canıtez’den İspanya ve Fransa maçlarında yararlanmama tercihi sorgulanmalıydı, nitekim bu iki isim ne zaman ihtiyaç olsalar olgun oyuncular gibi katkı verdiler. Özellikle Begüm kaba tabirle baba oyuncuların, kadın basketbolu tabiriyle ablalarının yanında hangi pozisyondan nasıl skor bulunacağı konusunda algısı çok geniş ve olgun bir görünüm ortaya koydu. Haddi olmayan hiçbir şutu atmadı, atması gerekenlerin tamamını yüzdeli attı. İlerleyen yıllarda forvet pozisyonunda büyük kulüplerin istifade edeceği bir isim ve görev adamı olacağını gösterdi.
Aman yanlış anlamayın, benim Fenerbahçe’li olduğum afişedir diye kurtarma yazılısına baştan gireyim. Işıl Alben Fenerbahçe, Birsel Vardarlı Galatasaray oyuncusu da olsa aynı cümleleri kuracaktım. Işıl çok değerli oyuncu, topa baskısı olsun, geliştirdiği penetre-pas üstü asist kabiliyeti ve ısırgan yapısı olsun. Çift oyun kurucuyla oynandığı anlarda Birsel ile uyum içerisinde olduğunu geçen Eurobasket’te de görmedik değil. Fakat bir oyun kurucu bunları iyi yapıyor diye Birsel’in önünde başlatılmalı mı sorusuna cevabım hayır olacaktır. Üslubum gereği zeytin dalını uzatayım yine de ; Bu oyuncular çok yoğun sezondan çıktılar ve staff benden çok Birsel ile birlikteydi, dolayısıyla fiziksel durumunu, onun süre tasarrufunu benden daha iyi bilirler. Tercihlerinin tamamına eyvallah. Staff demişken, ülkemiz kadın basketbolunda milli takımlar seviyesi gerçekten iyi idare ediliyor, emeği geçen, ismini bildiğim bilmediğim herkese teşekkür eder, kişisel tanışıklığım olan güzel insan, yardımcı antrenör Ömer Buharalı’ya bir tebriği ayrıca borç bilirim.
İspanya ve Fransa’yı ele alalım. Fransa çok dokunulmaz bir turnuva başı oynadı. Dengi olmayan rakipleri yanına dahi yaklaştırmadan kendini yukarılara atmasını başardı. Celine Dumerc ve emekliliğine yaklaşan Lawson-Wade oyun kurucu ikilisi ile pota-altındaki Yacobou-Gruda arasında kalan forvet pozisyonu onların zayıf karnıydı. İsveç’e karşı büyük bir deformasyon sonrası karşılarında bizi buldular ve kötü maç başlangıcımızdan iyi yararlanarak kendilerini finale attılar. Fransa’nın coach ve oyuncu kadrosunda Bourges Basket kulübü imzası olması kulüp-milli takım arasındaki dengede sağlıklı bir iş yürüdüğünü ispatlamadı değil.
Namağlup şampiyonluğa ulaşan İspanya takımı ise kısa pozisyonundaki sistem ve basketbol felsefesine dayalı dinamizmin ekmeğini çok iyi yedi.Tüm kısaların tempolu oyun içerisinde asist özelliği olması bizim istatistiklerle karşılaştırınca anlam kazanan bir detay. Türkiye’de asistlerin yarısından fazlası Birsel-Işıl oyun kurucu ikilisi üzerinden üretilmişken, İspanya’da 1-2-3 numaralı oyuncular tempo arttırarak pas kanallarını ödüllendirdiler. Kulüp ve milli takımlarda bir winner haline dönüşen Sylvia Dominguez’in Birsel Vardarlı gibi yetenekleri kesinlikle yok, fakat ülkenin basketbol karakteristiği ile uyumlu yapısı onu üst seviyede tutuyor. İspanya için mobil Sancho Lyttle’ın kullanımı sert bir pota-altına sahip olmamalarına rağmen onlara yetti. Turnuvadaki diğer roster’larında bunda payı büyük. En basitinden şöyle düşünelim. Fenerbahçe’den tanıdığınız, Ivana Matovic’in oynadığı bir turnuva hayal edin, güç dengeleri çok ama çok değişirdi.
Genç oyunculara daima ayrı gözle bakan biri olarak İspanya’da 90 doğumlu Marta Xargay’ı şapka çıkararak izledim. A milli takım coach’u Lucas Mondelo ile U20’de sivrilen, daha sonra Avenida’da EL şampiyonluğu gibi önemli bir işe kenarda oturmadan imza atan Xargay, ben artık ‘’olmuş oyuncu’’ sınıfındayım mesajı verdi. Ablaların yanında skor üretti, attırdı ve fundamental ile temposunun iyi olduğuna dair kesitler sundu. Kariyerine şöyle bir baktım da, aralarında 3 yaş olan Türk oyun kurucu Olcay Çakır’a çok benzeyen dominant bir geçmişi var, aynı yaşta oynadıkları Euroleague finaline kadar. Dilerim TBF, kulüpler ve ilgili kişiler Olcay’ın gelişimini çok iyi programlar ve 3 yıl sonra Xargay seviyesinde bir Olcay Çakır’ı parkede görürüz.
İtalya’da oyun kurucu Sottana’nın ilk kez olmamakla beraber radarıma takıldığını belirteyim. Familia Schio forması ile Fenerbahçe’ye karşı kendisini izlemiştim. Geçmişine dair, geçirdiği sakatlık da dahil olmak üzere kariyeri için önemli olabilecek doneler mevcut. Bununla birlikte sahip olduğu harika potansiyel de öyle. Saha görüşü yüksek, top hakimiyeti iyi düzeyde, ihtiyaç olduğunda skor üretebilme meziyeti azımsanmayacak derecede. Yine İtalya’da takımın ablalığını yürüten Masciadri ve alttan yetişen ( şu sıralar Olcay Çakır gibi u-20 şampiyonası oynuyor ) Dotto beğeni uyandıran oyunculardı.
Sırbistan’da Jelena Milovanovic’in match-up bozan oyuncu sınıfında yer aldığını belirtelim. Bunun en sık gördüğümüz türevi olan 3-4 numara pozisyonu arasında sıkışan Jelena Milovanovic, yüzü dönük 1e1 repertuarı konusunda altyapı koçlarımıza bir ilham kaynağı olabilmeli. 4 numara pozisyonunda oynuyor ve eşleştiği kişilere karşı oynadığı yüzü dönük 1e1’ler, sahip olduğu şut yeteneği onu özel kılıyor. Net veriyi Türk Milli Takımı’ndan verelim, aynı pozisyonda oynayan oyuncularımız onun karşısında duramadılar. Bahar Çağlar, Tuğçe Canıtez onun yüzü dönük 1e1’i karşısında durabilecek isimler değiller. Hücumda ekmeklerini de başka yollardan çıkarıyorlar, bu tip fundamental repertuarı onlarda mevcut değil. Sırp 4 numaralarının bu tip fundamental’lara erişmesi bizim de model almamız gereken bir eğitim metodu. ( Turnuvada buna yakın sayılabilecek bir diğer Yugoslav ekolü oyuncu ; Karadağ’lı Jelena Dubljevic) Zoran Erceg-Dusko Savanovic-Milan Macvan gibi oyuncuları son 2 yılda TBL’de izleme fırsatı bulmuş basketbolseverler bana hak vereceklerdir.
Daha fazla takımdan, oyuncudan bahsetmek isterdim ama yazı yeterince uzun oldu. Övgüyü hakeden çok isim var, hepsini sayamam, unuttuklarıma borcum olsun. Nitekim ben kendi perspektifimden, daha çok benim basketbol estetiğime hitap eden isimleri verdim. Sayı, ribaund ve asist krallığında olan isimlere bir vurgu yapmak niyetinde değilim. Turnuva güzeldi, Haziran ortasından sonuna kadar renk kattığı yadsınamaz. Kadın basketbolu izlemek herkesin tahammül edebildiği bir konu değildir, bilirim. Dilerim yazı içinizi baymaz.
Ege Özışık 
Kayıtlar
